Eierstokkanker: elke vooruitgang telt

Eierstokkanker blijft een van de moeilijkst te behandelen kankers. In een vroeg stadium veroorzaakt de ziekte vaak geen duidelijke symptomen of zijn de klachten weinig specifiek.¹ Daardoor wordt de diagnose nog vaak pas in een gevorderd stadium gesteld, wat gepaard gaat met een minder gunstige prognose.²

De afgelopen jaren heeft wetenschappelijk onderzoek nieuwe perspectieven geopend. Een beter inzicht in de biologie van tumoren, de vooruitgang in de precisiegeneeskunde en het gebruik van biomarkers veranderen geleidelijk de manier waarop we naar eierstokkanker kijken en de ziekte behandelen.³

Maar achter de medische uitdagingen schuilt in de eerste plaats een menselijke realiteit: levens die ingrijpend veranderen.

Ook vanuit dat perspectief wordt duidelijk waarom vooruitgang zo belangrijk is. Wanneer de ziekte vordert en de behandelingsmogelijkheden afnemen, kan elke stap vooruit een heel concrete betekenis krijgen voor een patiënte en haar naasten.

Elk jaar worden in België ongeveer 800 vrouwen geconfronteerd met de diagnose eierstokkanker.⁴ Een van de belangrijkste uitdagingen blijft de late diagnose: in een vroeg stadium kan de ziekte gepaard gaan met weinig of niet-specifieke symptomen en vandaag bestaat er geen systematisch screeningsprogramma waarvan de doeltreffendheid is aangetoond.⁵

Na een eerste behandeling kan eierstokkanker terugkeren en na verloop van tijd moeilijker te behandelen worden. Dat geldt onder meer het geval wanneer de ziekte resistent wordt tegen chemotherapie op basis van platina, die al verschillende decennia een centrale rol speelt in de behandeling van eierstokkanker.⁶ In die situatie worden de behandelingsmogelijkheden beperkter en wordt de behoefte aan nieuwe behandelingen nog groter.

Achter deze medische behoefte schuilt een menselijke realiteit: pijn en symptomen, psychologische belasting en verlies van zelfstandigheid. De gevolgen reiken vaak verder en raken ook het gezinsleven, sociale contacten en het professionele leven.⁷

Om aan deze behoeften tegemoet te komen, helpt wetenschappelijk onderzoek ons om eierstokkanker steeds beter te begrijpen. Achter dezelfde ziekte gaan in werkelijkheid tumoren met verschillende biologische kenmerken schuil.⁸ Dat is precies waar precisiegeneeskunde om draait: de tumor zo goed mogelijk karakteriseren en, waar mogelijk, de behandeling afstemmen op de specifieke kenmerken ervan.

Een biomarker is een meetbare indicator, bijvoorbeeld in het bloed of in tumorcellen, die artsen helpt om eierstokkanker beter te begrijpen. BBiomarkers kunnen helpen om bepaalde kenmerken van een tumor te identificeren, de evolutie van de ziekte of de respons op een behandeling op te volgen en, in sommige gevallen, te bepalen welke behandeling het meest geschikt is.⁹

Het traject van een patiënte laat zien wat deze evolutie in de praktijk kan betekenen. In haar geval leverde de identificatie van biomarkers nieuwe informatie op over de kenmerken van haar tumor en hielp die informatie om een nieuwe behandelingsmogelijkheid te identificeren.

Therapeutische vooruitgang wordt beoordeeld aan de hand van klinische gegevens uit studies: de respons op een behandeling, de impact op het verloop van de ziekte, de levenskwaliteit en overleving van patiënten en de verdraagbaarheid van een behandeling. Die gegevens zijn essentieel om de waarde van een behandeling zorgvuldig te beoordelen. Maar achter die cijfers schuilt altijd een menselijke ervaring. De partner van een patiënte met eierstokkanker vertelt hoe hun dagelijks leven tijdens de behandeling veranderde:

Voor Sandrine Pollet, Medical Director bij AbbVie BeLux, hoort ook dit perspectief bij de manier waarop we naar vooruitgang kijken:

De behoeften van vrouwen met eierstokkanker blijven groot, vooral wanneer de ziekte in een gevorderd stadium wordt vastgesteld of wanneer de behandelingsmogelijkheden afnemen.¹⁰ Daarom moeten we onze kennis van de ziekte blijven ontwikkelen en zoeken naar nieuwe manieren om patiënten te helpen.

Om vooruitgang te blijven boeken, moet de realiteit van patiënten centraal blijven staan. Dat vraagt om samenwerking. Onderzoekers, zorgprofessionals, patiëntenverenigingen, patiënten en hun naasten, de industrie en beleidsmakers hebben elk een rol te spelen in het verder verbeteren van de aanpak van eierstokkanker.

Heeft u vragen over eierstokkanker of uw behandeling? Bespreek ze met uw zorgverlener. Voor ondersteuning of om in contact te komen met anderen die met eierstokkanker te maken hebben, kunt u ook terecht bij patiëntenvereniging Gynca’s.