Reumatoïde artritis : op weg naar remissie

Dankzij meer wetenschappelijk inzicht in reumatoïde artritis kunnen artsen er tegenwoordig voor zorgen dat steeds meer RA-patiënten in remissie gaan.

Een nieuw toekomstbeeld

Toen ze in de kliniek van dr. Aileen Pangan terechtkwam, zat de patiënte al in een rolstoel. Haar heupen waren ernstig aangetast door reumatoïde artritis (RA) – een chronische auto-immuunziekte die permanente schade kan aanrichten aan botten en kraakbeen – en ze had aan beide kanten een prothese gekregen.

Dr. Pangan, reumatoloog en medisch directeur klinische immunologieontwikkeling bij AbbVie, herinnert zich de patiënte levendig. Ze was immers niet bezorgd om zichzelf, maar om haar 19-jarige dochter bij wie recent dezelfde ziekte was vastgesteld.

"Staat haar hetzelfde te wachten?", vroeg de moeder aan dr. Pangan. "Zal zij op mijn leeftijd ook in een rolstoel zitten?"

Volgens dr. Pangan hebben patiënten met reumatoïde artritis dankzij de huidige behandelingen steeds meer kans op remissie.  Maar omdat de ziekte bij veel mensen in beperkte mate actief blijft, is remissie niet voor elke patiënt haalbaar. Uit een artikel in Arthritis Foundation blijkt dat één op de drie RA-patiënten te maken krijgt met afwisselende periodes van terugval en remissie, ongeacht de behandeling. 

Daarom blijven talloze wetenschappers, zorgverleners en patiëntenorganisaties vechten voor een toekomst waar remissie voor zo veel mogelijk mensen een haalbaar doel is. 

"Wanneer de ziekte vroeg wordt vastgesteld en correct wordt behandeld, is er meer kans om ze onder controle te krijgen en onomkeerbare schade aan de gewrichten te beperken of voorkomen", vertelt Ailsa Bosworth – MBE, CEO en oprichtster van de Britse National Rheumatoid Arthritis Society – die al bijna veertig jaar aan reumatoïde artritis lijdt.

De weg naar remissie

Wanneer mensen het woord 'remissie' horen, leggen ze vaak het verband met kanker. Maar ook bij veel chronische ziekten, waaronder reumatoïde artritis en andere auto-immuunziekten, kunnen patiënten in remissie gaan. 

Wanneer artsen het hebben over remissie bij reumatoïde artritis doelen ze op de afwezigheid of uitzonderlijke opflakkering van ontstekingssymptomen, zoals pijnlijke en gevoelige gewrichten of ochtendstijfheid.1,2,3 Aangezien er momenteel geen behandeling bestaat voor reumatoïde artritis die tot volledige genezing kan leiden, is remissie voor RA-patiënten het belangrijkste doel. Maar ook wanneer patiënten in remissie zijn, kunnen de symptomen weer de kop op steken. 

"Voor mensen met reumatoïde artritis bieden remissies de kans om gedurende langere periodes hun dagelijkse activiteiten te hervatten, zonder dat ze rekening hoeven te houden met de ziekte", aldus Bosworth.

Ontstekingsmechanismen de kop indrukken

Wellicht spelen verschillende risicofactoren, waaronder familiegeschiedenis, genetische vatbaarheid en omgevingsfactoren, een rol bij het ontstaan van reumatoïde artritis. De gewrichten worden aangevallen door het immuunsysteem, waardoor ontstekingen ontstaan en de ziekte zich verder ontwikkelt. Wetenschappers hebben ontdekt dat er verschillende ontstekingsmechanismen bestaan die niet bij elke RA-patiënt identiek zijn. Wellicht is dat een van de redenen waarom patiënten anders reageren op eenzelfde behandeling.

"We blijven onderzoek voeren om meer inzicht te krijgen in reumatoïde artritis en te bepalen welke ontstekingsmechanismen we kunnen behandelen. Elke patiënt reageert anders op behandelingen en we hebben nood aan meer therapieën om sneller remissie te bereiken", aldus dr. Pangan.

Marwan Bukhari, PhD en FRCP, is reumatoloog in het Verenigd Koninkrijk en onderzoekt welke geneesmiddelen doeltreffend zijn voor welke patiënten. Volgens hem zijn zorgverleners tegenwoordig al beter in staat om ontstekingen te bestrijden. Ze hebben echter niet de middelen om snel te bepalen welk geneesmiddel doeltreffend zal zijn bij een patiënt die voor het eerst langskomt. Bukhari hoopt dat er op een dag een biomerkerzal zijn die kan vertellen hoe een patiënt zal reageren op een bepaalde behandeling.

"Dat zou erg nuttig zijn om de ziekte vast te stellen bij mensen met matige actieve RA of onduidelijke symptomen", aldus dr. Bukhari.

Een krachtige boodschap

Dr. Pangan herinnert zich een andere patiënte die ooit in haar praktijk kwam.

De patiënte leed al jarenlang aan reumatoïde artritis. Toen ze eindelijk een behandeling had gekregen die voor haar werkte en in remissie ging, keerde ze terug naar de kliniek met een krachtige boodschap die dr. Pangan steeds is bijgebleven.

"Ze zei me dat ze nooit had beseft hoe ziek ze was, totdat ze beter werd. Ze was vergeten hoe het voelde om gezond te zijn", vertelt dr. Pangan. "Er is tegenwoordig meer bewustzijn rond reumatoïde artritis en er wordt gefocust op het ontwikkelen van nieuwe, innovatieve behandelingen. Ik ben dan ook hoopvol dat veel meer patiënten zich weer normaal zullen kunnen voelen."

AbbVie sa/nv - BE-IMMR-190013 (v. 2.0) - July 2020

Arthritis Foundation. “Why Your RA Went Into Remission, but Relapsed.” https://www.arthritis.org/living-with-arthritis/treatments/plan/remission/rheumatoid-arthritis-remission-and-relapse.php. Geraadpleegd op 11 maart 2019.

Mayo Clinic. Rheumatoid Arthritis: Symptoms & Causes. Disponible via : http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/rheumatoidarthritis/home/ovc-20197388. Geraadpleegd op 11 maart 2019.

3 American College of Rheumatology. “Rheumatoid Arthritis.” Disponible via : https://www.rheumatology.org/I-Am-A/Patient-Caregiver/Diseases-Conditions/Rheumatoid-Arthritis. Geraadpleegd op 11 maart 2019.